Er is een meisje doodgegaan.

Bijzondere meisjes hebben nauwelijks tijd nodig om een onverslijtbare indruk te maken. Een rosse die ik maar bleef tegenkomen in Bobbejaanland. Een blondje op een fuif op een boot in een stad. Een figurante die twee seconden in beeld komt tijdens het “The birth of rave culture. The beatification of the beat. The dance age.”-praatje in 24 Hour Party People van Michael Winterbottom.

In het Happy Mondaysnummer waaraan de film zijn titel ontleent, bezweert poëet/hofnar/junkie Shaun Ryder de luisteraar: “Press the pause of the self destruct!” Het moge duidelijk zijn dat het die pauzeknop is die Amy Winehouse nooit heeft weten te vinden.

Of zij een onverslijtbare indruk heeft gemaakt, moet nog blijken. Een dik half uur had ze gekregen om mij te verleiden. Een kleine Pukkelpoptent, zegge en schrijve 2004. Twee jaar voor Rehab haar tot allemanseigendom maakte.

Ik durf oprecht te hopen dat mijn begrafenis (nu ja, crematie) ook een soort feestje kan zijn. Gans onbeschaamd vermoed ik dat Amy dat ook wil voor haar afscheid. Laat ons daarom collectief schateren met de dansmoves van Paul Rodgers in dit filmpje.

Ik ben opgegroeid in de Congo waar mijn familie koffie teelde. Tropisch geluk tot aan de onafhankelijkheid. Op een avond kwamen Lumumba, Kasavubu en hun trawanten met knuppels, toortsen en slechte bedoelingen. Wat los zat, werd geroofd. Wat vast zat, werd vernield. Wat overbleef, werd afgebrand. Heel de nacht rook naar cappuccino.

Vroeger verkondigde ik te pas en te onpas dat ik reggae haatte. Nu houd ik het op: ik heb niets met reggae en zijn ongekroonde keizer Bob Marley. Dat heet opgroeien. Dit lied, Bobs tweede single, is zo oud dat hij zijn eigen naam nog niet gebruikte. Zo oud dat het meer naar cafeïne dan naar reggae ruikt. Mogen rastafari’s eigenlijk wel koffie drinken?

Een tijdje geleden vertelde ik mijn vriend over een cassettebandje waarop mijn oudere zus en ik liedjes zingen, zij zes jaar oud, ik vier. In de loop van de jaren dook dat cassettebandje af en toe op wanneer we in de witte ladekast op zoek waren naar andere dingen en dan werd het altijd even opgezet. Ik was duidelijk te herkennen aan de hoge piepstem waarmee mijn zussen me dan plaagden. Als tiener was ik dat geplaag ooit zo beu dat ik het bandje voor eens en voor altijd verstopt heb in de hoop dat het nooit meer gevonden zou worden voor ik dat zelf wilde.

Eén van de liedjes op dat cassettebandje was Anne van Clouseau. Bij het meezingen perste ik met mijn piepstem alle lucht uit mijn longen om de Anne! aan het begin van het refrein voldoende tot zijn recht te laten komen, terwijl zus de strofes voor haar rekening nam. Zo ging het ook op het cassettebandje, waarop ook duidelijk te horen is hoe ik het woord blijven in de zin “die momenten zouden eeuwig moeten blijven duren” mooi lang aanhield, opdat het echt heel lang zou blijven duren.

De zangsessies vonden plaats in het huis van onze toenmalige buren. Tussen onze tuinen was er een haag met aan de zijkant een klein geel hekje. Na school of tijdens het weekend gingen mijn zus en ik via dat gele hekje naar het grote witte huis aan de andere kant van de haag waar we een koek kregen aan de keukentafel. Hoewel ze geen familie was, noemden we de buurvrouw moeke, omdat zij dat zo graag wilde. Wanneer ook de tweede en de derde koek op waren, gingen we spelen in hun kelder. Schuin tegenover de voorraadkast waar de chocomelk stond, was daar een grote speelkamer waar haar eigen kinderen vroeger ook hadden gespeeld. Er waren spelletjes en ballen en stripalbums, maar ik herinner me vooral het groene tapijt dat ruw was en prikte aan onze blote knieën.

Toen er ook een derde zusje kwam, verhuisde ons gezin naar de andere kant van het dorp en maakten we huiswerk in plaats van blokkentorens. Nog later kreeg moeke zelf kleinkinderen maar telkens wanneer we haar zagen in het dorp vertelde ze aan wie er ook naast haar stond van hoe Hanneke en Liesbethje vroeger bij hen thuis kwamen spelen in de kelder. Als sopranen stonden zij en mijn moeder naast elkaar in het kerkkoor en ze was aanwezig op al onze communiefeesten. Af en toe gingen we nog eens op bezoek in het grote witte huis, maar in de kelder ben ik nooit meer geweest.

Op een avond in oktober had ik vier gemiste oproepen en twee berichtjes. Aan de telefoon vertelde mijn moeder me dat moeke de voorbije nacht onverwacht gestorven was aan een hersenbloeding.

Een tijdje geleden reden wij ’s nachts naar huis van een feestje. Het was net half twee geweest en toen we bijna aan de brug over het kanaal waren, reden we langs het huis van moeke. De lichten in de woon- en eetkamer waren nog aan. Mijn zus vertelde de volgende dag dat haar man ’s avonds langer opblijft opdat de nachten sneller voorbij zouden gaan om dan ’s morgens vroeg als eerste en enige naar het kerkhof aan de overkant van de straat te gaan.

Zaterdag was het kerstconcert van mijn moeders koor. De mevrouw die nu naast haar staat ken ik niet. Terwijl wij ons door de sneeuw naar de kerk haastten, liepen wij langs ons oude huis. De rest van de avond kon ik enkel nog denken aan het hekje naar het grote witte huis, aan puzzels op de grote tafel in de eetkamer, aan zomerdagen in de tuinen, aan de ontelbare keren dat we in kleermakerszit voor de tv naar The Sound of Music hebben gekeken – dat die momenten misschien niet eeuwig maar toch langer hadden moeten blijven duren.

Ze trekt het portier van de auto dicht en vooraleer ze de wagen start, controleert ze of alles in orde is. Ze bekijkt de frigobox die geklemd staat tussen mijn zetel en de achterbank. “Hebben we alles mee?” vraagt ze me ongerust. Ik kantel mijn hoofd, trek mijn onderlip een klein beetje omhoog en vertel haar dat ik het niet weet. Ik ben tien en zij is negenendertig.

Ze kijkt zenuwachtig in het rond. De koffers, de tassen, de flesjes spuitwater en de Grany-koekjes voor onderweg. Omdat ze al in de auto zit, heeft ze moeite om haar jas uit te trekken. Vermoeid gooit ze hem op de achterbank. “Ben je zeker dat je niet meer moet plassen?” Ik schud het hoofd, terwijl ik het eerste Grany-koekje in zijn geheel in mijn mond pers. Ze zet haar handen op het stuur, controleert of de spiegels juist staan, laat een diepe zucht en draait dan de contactsleutel om.

De radio springt meteen aan, maar zij zet hem kordaat uit. Ze moet zich concentreren, weet ik. Langzaam rijden we onze straat uit. Meteen slaan we af in een richting die we nooit eerder namen. Hoewel het ontiegelijk vroeg is – “anders zijn we veel te laat ter plekke” – ben ik vrolijk, en ik kijk uit naar wat komen zal.

Het cassetteje ligt al de hele tijd op het dashboard van de auto. Ik neem het in mijn handen, en bekijk het hoesje nauwkeurig. In haar handschrift staan de titels van de liedjes op een wit,  inmiddels vaal geworden, blaadje met lijntjes geschreven. Op de zijkant van het hoesje staat in drukletters: LIONEL RICHIE – BACK TO FRONT. De boodschap vult de volledige ruimte.

Terwijl ik wacht, zoek ik op de wegenkaart, die te groot is om comfortabel te gebruiken in een auto, de route die we volgen. We rijden door Kooigem, doorkruisen Pecq en in Doornik nemen we de autosnelweg richting Bergen en Namen die ons uiteindelijk op onze bestemming zal brengen. Ik geef aanwijzingen en plooi de kaart op ingenieuze wijze om, zodat ik kan helpen de reis zo vlot mogelijk te laten verlopen.

Nadat we voorbij Froyennes zijn, drukt ze op het knopje van de autoradio. Schuchter begint de radio te spelen. Enfin, spelen; we horen wat Frans gebabbel, verstoord door afschuwelijk veel geruis. De autosnelweg tussen Doornik en Bergen heeft niet de beste ontvangst. Voorzichtig haal ik de cassette uit haar hoes en geef ze aan haar. Zij duwt de cassette in de radio en drukt op een knop. We kijken allebei naar de radio en wachten op de muziek. Tot een saxofoon uit de kleine luidsprekers in onze auto weerklinkt. “Girl, you’re such a bad thing, standing there all day long,” zingt Lionel. En wat later: “Do it to me one more time, baby, can’t get enough of your love.”

Op slag vertoeven wij in onze eigen wereld. Zij droomt van een man, ik weet niet van wie. Zij weet eigenlijk ook niet van wie. Het is niet Lionel Richie, had ze me al eens verzekerd. Zij droomt van een ander leven. Ik tuur het raam uit en droom van het riviertje waarop we straks zullen kajakken. Ik droom ook van de sandwiches met preparé-americain in de frigobox die wij binnen drie uur zullen opeten. Maar zij zingt mee, en ook ik laat me niet kennen: “You’re my motown lover, girl of my dreams!” zing ik zonder te begrijpen wat ik zeg. Het moet er uiteindelijk van komen; tijdens de bridge laten we ons allebei gaan en met volle kopstem proberen we Lionel zo goed mogelijk te begeleiden: “Oeoeoeoeooeoeoeoe!” We barsten in lachen uit. Dat ik naar het toilet moet, heb ik al een uur verzwegen. Ik ben bang dat ik de pret zal bederven.

Na het kerkhofbezoek vanmorgen kreeg ik van mijn grootouders een porto en een verhaal. Hoe Mémé vroeger om half vier opstond om ontbijt en lunchpakket te fixen voor Pépé. Hoe hij om kwart na vier de bus naar de mijn nam. Hoe ze zich ook wel eens versliepen. Wekkers waren destijds evenmin waterdicht en hanen slapen nog om half vier. Ik heb nooit veel gevonden van Bruce “halfgod” Springsteen maar op de terugweg werd ik gegrepen door The River.

“But I remember us riding in my brother’s car / Her body tan and wet down at the reservoir / At night on them banks I’d lie awake / And pull her close just to feel each breath she’d take / Now those memories come back to haunt me / They haunt me like a curse.”

Dat mijn broer op dat moment reed met de auto van ons ma is enkel een schoonheidsfoutje in dit kleine, kleine verhaal.

Het was ochtend en winter, ik was net wakker geworden en zat bij het licht van de lamp aan tafel met mijn ochtendrituelen. Het leuke aan alleen wonen is dat je al je rituelen zelf mag kiezen. Kijken of ik een mail van mijn lief had gekregen. Antwoorden. Muesli eten met Griekse yoghurt en honing. Kijken welk weer het zou worden in België. Denken aan die drie verzen uit een gedicht van Bert Schierbeek “Ik denk / als het regent / laat ze niet nat worden”. Luisteren naar de Belgische radio, naar een mevrouw die Nederlands sprak. Het was op die Belgische radio dat ik Into my arms van Nick Cave en zijn slechte zaadjes voor het eerst hoorde. Ik kreeg er tranen van op mijn wangen.

Het was het uur dat er eigenlijk niemand op straat is. De meeste nachtbrakers zijn uiteindelijk in een bed geraakt. Een minderheid onderhoudt nog ergens een toog. De straten zijn leeg, hooguit bezaaid met resten van een beloftevolle nacht. In de verte bralt een student zijn belofte achterna.

De bus is koud, leeg en donker. Halfweg, in Tervuren wekt de sinister verlichte Bandundu Water Jazz Band me onvriendelijk uit een halve slaap en blijk ik een medepassagier te hebben.

Hoe dichter bij Brussel, hoe wakkerder de wereld wordt. Aarzelend, met nauwelijks licht achter de ramen, houdt men de dag buiten zoals men de nacht uit de avond bant met veel licht en gesloten rolluiken. De bus loopt al wat voller en ter hoogte van het Woluwedal mag het licht ook aan. Ook het Meiserplein staat nog maar op halve kracht stil.

De gangen van het omroepgebouw zijn leeg en donker, maar op de redactie brandt licht. K en K doorploegen de kranten en Andreas Scholl zingt Stabat Mater op de radio. De ochtend ontwaakt.

Ik heb gisteren voor het eerst de was gedaan in een wasserette gelijk een grote jongen. Alles ging goed. Dat was eerder de verdienste van mijn wederhelft dan die van mij.

De wasmachine maakte loopings aan de lopende band gedurende vijfendertig minuten. Een dik half uur dat ik vulde met de Humo van deze week. Toen ik het interview met Aloe Blacc las, verscheen wonder boven wonder I need a dollar van Aloe Blacc op de radio. Een lied dat mij vooralsnog weinig zegt maar wel een mooi toeval.

In het interview praat Aloe – zo heet geen christenmens – over wat echte soul is. Hij definieert dat als “songs die ongelofelijk swingden” “over ongemakkelijke thema’s.” Ik definieer echte soul tegenwoordig als It’s the Same Old Song van the Four Tops.

Een nummer dat aan de lopende band loopings maakt in mijn hart. Volgens de legende is het geschreven, opgenomen en uitgebracht binnen de vierentwintig uur. Het muzikale equivalent van fast food en toch stilt het de honger.

It’s the Same Old Song dankt zijn titel aan het feit dat de melodie en het akkoordenschema nogal lijken op op die van I Can’t Help Myself (Suger Pie Honey Bunch), de vorige single van the Four Tops. Dubbel ironisch is dat ik bij de intro van It’s the Same Old Song altijd een halve seconde denk dat ik luister naar Under My Thumb van the Rolling Stones, dat een klein jaar jonger is.

Een verdwaalde zondagmorgen, café Het Anker. De hoekzetel, een Duveltje. Joe FM, Goldeneye van Tina Turner. De titelsong van de gelijknamige film, de eerste James Bondfilm die ik in de cinema zag. Hopeloos onder de indruk stak ik achteraf mijn duim ter goedkeuring omhoog naar de projectionist. Zijn antwoord is verloren gelopen in de grotten van mijn geheugen.

Tegenover mij in Het Anker zit een man aan de toog. Een vage snor, zuinige slokjes van zijn derde pint. Sigaret zonder filter, blik zonder uitzicht. Even had hij een gesprekspartner, toen reed die weg op een damesfiets met fluo accenten die pijn deden aan de ogen. Zou de man Goldeneye ooit gezien hebben? Pierce Brosnan aangemoedigd? Gegeild op Famke Janssen?

Serendipity is zo’n moeilijk woord dat ik opgelucht ademhaal elke keer het zonder fout op mijn papier of beeldscherm prijkt. Plezier putten uit de kleine genoegens des levens die onverwacht om de hoek piepen. Dat je een steentje in je schoen voelt zitten, dat het een diamant blijkt te zijn als je neerploft op het bankje. Serendipity vertalen als “een mooi toeval” is lichtjes fout maar toch.

Een lied ontdekken door toevallig over de muziekzenders te surfen, dat is een mooi toeval. Het is mij twee keer overkomen, een kleine tien jaar geleden. In die tijd zonden muziekzenders nog muziek uit. Het eerste was Lump van the Presidents of the United States of America. Een liedje met een laag soortelijk gewicht maar met een hoge funfactor. Wegwerpop van de bovenste plank. Zet het op en ik begin meteen te dansen. Maar eerst de stoelen aan de kant zetten en de buren waarschuwen.

Het andere liedje was Cat’s in the Cradle van Ugly Kid Joe. Ik weet niet veel over Ugly Kid Joe en ik heb het allemaal op Wikipedia geleerd. Dat de naam een omkering is van de glammetalband Pretty Boy Floyd. Dat hun versie van Cat’s in the Cradle op downloadnetwerken soms aan Guns N’ Roses wordt toegeschreven. Hun versie ja, een cover dus. Het origineel van Harry Chapin heb ik nooit gehoord.

Het lied vertelt over een vader die het zo druk heeft met zijn werk dat hij zijn kind niet ziet opgroeien. “There were planes to catch and bills to pay / He learned to walk while I was away.” Als vader uitbolt richting pensioen heeft de zoon het natuurlijk te druk. “Son, I’m proud of you, can you sit for a while? / He shook his head and said with a smile / What I’d really like, Dad, is to borrow the car keys.” Een zeer moralistisch boontje komt om zijn loontje.

Bruno Wyndaele zei ooit iets soortgelijks in Humo. Dat alle vaders aan het eind van hun leven spijt hebben dat ze hun kinderen niet hebben zien opgroeien. Dat hij niet begreep waarom mannen niet gewaarschuwd werden bij de geboorte van hun eerste kind. Mijn vader was zeker geen afwezige tijdens mijn jeugd. Maar toen mijn twintig jaar jonger halfzusje kwam, is hij halftijds gaan werken. Ik gun het hem – én haar – van harte

Ik zie mijn vader minder vaak dan ik zou willen. “But it’s sure nice talking to you, Dad.” Zaterdagochtend stond er een bord voor mij op zijn ontbijttafel. Achteraf ging ik douchen en trok ter muzikale begeleiding een compilatie van Johnny Cash uit het cd-rek. Toen ik de kraan dicht draaide, baste the man in black zich doorheen Cat’s in the Cradle. Na de eerste strofe stond het water mij aan de lippen. Na de tweede strofe stonden de tranen mij in de ogen.